Пусаны хоол — Намподоны хоолны гудамжны бибимданмён

Намподоны олон улсын зах, Пупёнг Кантон зах.

Нарийхан гудамжны булан бүрд байдаг лангууны хажууд сууж, гоймонгоо хутган сорж иддэг бибимданмён нь тансаг хоолны жагсаалтад бичигдэхээсээ хавьгүй өмнө энэ гудамжийг сахин ирсэн хоол юм.

Чанасан цардуулан гоймон дээр халуун ногоотой, чихэрлэг амтлагч асгаж, кимчи болон бууцай нэмээд сайтар хутгахад л бэлэн. Орц, хийх арга нь энгийнээс энгийн энэ хоол хэрхэн Пусаныг төлөөлөх гудамжны онцгой зоог болсон түүхийг хөөвөл захын өөрийнх нь түүхтэй учирна.

Намподон, Пупёндон орчмын захын гудамжнууд Солонгосын дайны үеэр өнөөгийн төрхөө бүрдүүлж эхэлжээ.

Түр нийслэл болсон Пусан руу улс орны өнцөг булан бүрээс дүрвэгсэд цувран ирж, тэдний олонх нь Пусаны боомт болон хуучин хотын төвийн ойролцоо суурьшсан байна. Амьдралаа залгуулах аргагүй болсон дүрвэгсэд Америкийн цэргийн ангиудаас гарсан лаазалсан хүнс, бараа материалыг авчирч, лангуу дэлгэн зарж эхэлжээ.

Лаазалсан хүнс буюу “канттong”-ийг худалдаалдаг зах байсан тул “Кантон зах” хэмээх нэртэй болсон нь ч энэ үеэс эхтэй. Замын цаадах Олон улсын зах ч мөн адилхан цаг үед япончууд нутаг буцахдаа орхиж явсан бараа материалыг зардаг худалдааны газраас эхлэлтэй.

Хоёр зах зэрэгцэн тэлэхийн хэрээр дундах гудамжнуудад аяндаа хоолны гудамж бий болжээ. Өдөржин лангуугаа сахин бараа зардаг худалдаачдад байрнаасаа холдолгүй хурдан цаддаг хоол хэрэгтэй байсан бөгөөд ойр хавьд амьдардаг эмэгтэйчүүд энгийн хоол хүнсийг толгой дээрээ үүрч авчран зарж эхэлсэн нь өнөөгийн хоолны гудамжны эхлэл байв.

Захын гудамжийг дүүргэсэн хоол бүр өөр өөрийн ийм түүхтэй ч бибимданмён тэдгээрээс захын зарчмыг хамгийн үнэнчээр дагасан хоол байлаа.

Бибимданмён яг ийм захын нөхцөл байдлаас төрсөн юм. Шөлгүйгээр хутгаж иддэг цардуулан гоймон нь халуун будааны шөл, жигнэсэн хоолноос бэлтгэхэд хавьгүй хялбар байв. Урьдчилан чанасан гоймон дээр амтлагч асгаж, хэдхэн хачир нэмэхэд л зочинд шууд гаргаж болдог байсан тул лангуугаа орхилгүй худалдаа хийх ёстой худалдаачдад үүнээс илүү тохирох нэг хоол байгаагүй.

Түүнчлэн цардуулан гоймон нь эзлэхүүнтэйгээ харьцуулахад хямд, удаан хадгалсан ч мууддаггүй тул хомс цаг үеийн захын хоолонд яг тохирч байв. Халуун ногоотой амтлагч өлсгөлөнг хурдан дарж, исгэлэн кимчи болон шаржигнуур бууцай нь амархан бүүдгэр санагдаж болох гоймонд сэргэлэн амт нэмдэг байлаа.

Гоёмсог орцгүй ч амтыг тэнцвэржүүлсэн энэ хослол нь байгаа материалаараа аль болох сайхан амт гаргах ёстой байсан захын эмэгтэйчүүдийн гарын ур дүйгээр боловсрон бий болсон үр дүн юм.

Он жил өнгөрөхийн хэрээр бибимданмён захын худалдаачдын дундах завсрын хоол байхаа больж, Намподонд ирсэн хүмүүс зориуд хайж иддэг онцгой зоог болон байр сууриа олжээ.

Ойролцоох нийтийн халуун усны газраас гарсны дараа гэр бүлээрээ нэг нэг аяга авч иддэг байсан нутгийнхны дурсамжаас эхлээд нэвтрүүлгээр танилцуулагдан жуулчдын хөл тасрахгүй болсон өнөөгийн нэр хүнд хүртэл энэ хоолны туулсан зам нь Намподон хэмээх дүүргийн туулсан замтай давхцдаг.

Одоо ч Кантон захад ирсэн хүмүүсийн дунд багадаа ээжийнхээ гараас хөтлөн ирж иддэг байсан тэр амтыг санагалздаг хүн цөөнгүй. Үе дамжин уламжлагдсан энэ танил амт нь гял цал моодноос илүү удаан оршдог гудамжны хоолны хүчийг харуулна.

Юбү жонгөл, одэн зэрэг хөрш лангууны хоолнуудтай мөр зэрэгцэн, бибимданмён одоо ч Кантон захын гудамжны яг төвд зочдоо угтсаар байна.

Гайхамшигтай шөл чанаж, нарийн ажиллагаа шаардсан бэлтгэл хийдэггүй энэ хоол одоо ч хайрлагдсаар байдгийн шалтгаан энгийн.

Дайны хөлд амьдралынхаа суурийг шинээр босгох шаардлагатай болсон хүмүүс өөрт байсан зүйлээрээ чадах бүхнээ хийж бүтээсэн амт учраас тэр. Өмнөө тавьсан нэг аяга бибимданмёныг харахад лангуу хооронд нааш цааш явж, өдрийг тэсэж өнгөрөөдөг байсан захын хүмүүсийн ажилсаг гарын хөдөлгөөн нүдэнд төсөөлөгдөнө.

Гоёмсог биш ч удаан хугацаанд мартагддаггүй хоол байдаг бол магадгүй ийм л амт байх.

Дараагийн удаа Намподоны гудамжаар алхаж яваад лангууны өмнө суух зав гарвал, нэг сэрээ гоймон дотор захын гудамжны дал гаруй жилийн түүх хамтдаа хутгалдан оршиж байдгийг санахад илүүдэхгүй.