돼지국밥(Түэжигүкбап) хэрхэн үүсэв: өлсгөлөн цаг үеийн чанасан нэг аяга

부산(Пусан) хотынхонд 돼지국밥(Түэжигүкбап) буюу гахайн махтай будаатай шөл танил хоол билээ.
Зарим газар ясыг удаан чанаж сүүн цагаан шөл гаргадаг бол зарим нь зөвхөн мах чанаж тунгалаг, хөнгөн шөл бэлтгэнэ. Өнгө нь өөр ч давсалж исгэсэн сам хорхой, ногоон сонгино, жижиглэсэн сармис нэмээд идэхэд аль аль нь бүтэн нэг хоол болдог.

Үүрээс орой хүртэл, жилийн аль ч улиралд ажилладаг шөлийн газруудын шавар аяганы чимээ, яс чанах үнэр гудамжийг дүүргэнэ.

Гэвч энэ танил хоолны угийг мөшгөвөл ганц тодорхой хариулт олдохгүй. Үүслийн хэд хэдэн түүх сүлэлддэг бөгөөд шөлний өнгө ялгаатай байдаг нь ч тэр түүхтэй холбоотой.

Хамгийн түгээмэл түүх Солонгосын дайнаас эхэлдэг. 1950 онд дайн дэгдэхэд улс орны өнцөг булан бүрээс дүрвэгсэд түр нийслэл болсон Пусанд цуглажээ.

Умардаас ирсэн хүмүүсийн олон нь нутагтаа үхрийн махтай 가릿국밥(Карит Гүкбап) гэдэг будаатай шөл иддэг байв. Харин дүрвэсэн газар нь үхрийн мах ховор, үнэтэй байлаа.

Оронд нь хотын америк цэргийн ангиудаас мах боловсруулсны дараах гахайн яс, толгойн мах, өөдөс гарч ирдэг байв. Дүрвэгсэд эдгээр хямд орцыг удаан чанахад ясны өтгөн шөл аяндаа сүүн цагаан болжээ.

Үхрийн махыг гахайн махаар орлуулсан шөл өлссөн хүмүүсийг хооллов. Энэ тайлбараар, хойд нутгийн жор Пусаны нөхцөлтэй нийлснээр өнөөгийн цагаан шөл үүссэн байна.

Гэхдээ угийг нь зөвхөн Пусанаар хязгаарлахад хэцүү. Хотод олон таарах 밀양돼지국밥(Мирян Түэжигүкбап) гэсэн газрын нэр үүний нэг сэжүүр юм.

밀양(Мирян) хотын 무안(Мүан) зах орчимд дайнаас арав гаруй жилийн өмнө, 1938 онд ийм шөлийн газар ажиллаж байжээ. Захын өдөр худалдаачид өлсгөлөнгөө дарахын тулд гахайн мах чанасан шөлөнд будаа хийж иддэгээс эхэлсэн гэж ярьдаг.

Миряны арга нь ясыг удаан чанахаас илүү махаар тунгалаг шөл гаргадаг тул Пусаны өтгөн цагаан шөлөөс ялгаатай. Дайны дараа Миряны хүмүүс Пусанд суурьшихдаа хоол хийх аргаа ч авчирчээ.

Ийнхүү дайнаас өмнөх Кёнсаннам мужийн нутгийн хоол, умардын дүрвэгсдийн орлуулах хоол хоёр нэг хотод нийлж, цагаан ба тунгалаг шөл зэрэгцэн нутагшжээ.

우암동(Үамдон), 범일동(Помильдон) хорооллын түүхийг мөн орхиж болохгүй. Дүрвэгсэд олноор суурьшсан эдгээр газар 밀면(Мильмён) буюу хүйтэн улаан буудайн гоймонгийн төрсөн нутаг ч болсон юм.

Майханд амьдардаг хүмүүст будаатай шөл хямд бөгөөд цатгалан болгох цөөн сонголтын нэг байв. Гахайн ясыг том тогоонд өдөржин чанаж, үлдсэн махыг ч гамтай ашиглан нэг аяганд хийх нь тарчиг амьдралаас төрсөн амьд үлдэх ухаан байлаа.

Шөл нь цагаан эсвэл тунгалаг байх нь чухал биш. Багахан орцоор олон хүнийг цатгах нь ганц зорилго байжээ.

Олон үүслийн түүх, өөр өөр өнгийн шөл зэрэгцэх нь нэг нь буруу, нөгөө нь зөв гэсэн үг биш. Харин хоолыг нэг хүн бус, цаг үе бүтээснийг харуулна.

Дайнаар нутгаа алдсан хүмүүсийн санагалзал, захынхны амьдралын туршлага, дүрвэгсдийн ядуу амьдралын тулгамдсан хэрэгцээ нийлж өнөөгийн нэг аягыг бүтээжээ.

Одоо Пусан, Миряны арга харилцан нөлөөлж зааг нь бүдгэрсэн ч газрын бүрийн шөлний тунгалаг байдал, өтгөн амт, нэмэлт орцод өөр өөр угийн мөр үлджээ.

Тиймээс дараагийн удаа цагаан ч бай, тунгалаг ч бай нэг аяга шөл идэхдээ түүнд зөвхөн яс, махны шөл байгаагүйг санаарай.

Нутгаа орхин улсын өмнөд захад шахагдан ирсэн хүмүүсийн өлсгөлөн, түүнийг дарахаар арга олсон гарын ухаан хамт буцалж байдаг.

Умардын Карит Гүкбап, Миряны захын шөл, дүрвэгсдийн суурингийн зовлон давхарлан бүтээсэн энэ хоол нэг хүн, нэг нутгийн өмч биш, Пусан хотын нийт хоол юм.

Пусаны гахайн махтай будаатай шөл бол дайнд сүйдсэн газар хүмүүс бие биеэ хооллож, тэсэж үлдсэн цаг хугацааны тэмдэглэл билээ.